ბრუნვიდან მოძრაობის სიჩქარემდე

დაბალი გადაცემა გამოსასვლელზე მეტ მაბრუნებელ ეფექტს იძლევა. რის ხარჯზე იღებს მას?

გადაცემათა კოლოფი ძრავისა და ბორბლების ბრუნვის სიჩქარეებს შორის კავშირს ცვლის. იგივე ძრავის მომენტით დაბალი გადაცემა ბორბლებზე მეტ მომენტს იძლევა. მაღალი გადაცემით კი ძრავის იმავე ბრუნვაზე მანქანა უფრო სწრაფად მოძრაობს.

იდეალურ დამადაბლებელ გადაცემაში გამოსასვლელი ბრუნვის სიჩქარე შემავალი სიჩქარის გადაცემის რიცხვზე გაყოფით მიიღება, მომენტი კი ამ რიცხვზე მრავლდება. რეალურ მექანიზმში დანაკარგებია. მთავარი გადაცემა კოლოფსა და ბორბლებს შორის დამატებით შეფარდებას ქმნის.

მექანიკური კოლოფი ძრავს ქუროთი უკავშირდება. ბევრი ჩვეულებრივი ავტომატური კოლოფი ჰიდროტრანსფორმატორს იყენებს, ხშირად — ბლოკირების ქუროთი სრიალის შესამცირებლად. ორმაგი ქუროს კოლოფი სხვაგვარად არის მოწყობილი. ქვემოთ მოცემული რიცხვები სასწავლოა და BMW-ის სპეციფიკაციებს არ წარმოადგენს.

1. 1
   3 : 1

   სასწავლო მაგალითი: შესასვლელზე 3,000 ბრუნი/წთ → გამოსასვლელზე 1,000; იდეალური მომენტი სამმაგდება.

2. 2
   2 : 1

   შესასვლელზე 3,000 ბრუნი/წთ-ისას გამოსასვლელზე 1,500 მიიღება; იდეალური მომენტი ორმაგდება.

3. 3
   1 : 1

   პირდაპირი გადაცემა: მთავარ გადაცემამდე შემავალი და გამომავალი ლილვები ერთნაირი სიჩქარით ბრუნავს.

4. 4
   0.75 : 1

   ამამაღლებელი გადაცემა: შესასვლელზე 3,000 ბრუნი/წთ → გამოსასვლელზე 4,000; იდეალური გამომავალი მომენტი მცირდება.

ჩაფიქრდი

3:1 რედუქციას მიეწოდება 3 000 RPM და 100 Nm. განმარტების გახსნამდე ივარაუდე ორივე გამოსასვლელი მნიშვნელობა. ამ მაგალითში დანაკარგები გამორიცხე.

მსჯელობის ჩვენება

3 000 ÷ 3 = 1 000 RPM; 100 × 3 = 300 Nm. მეტი მომენტი ნაკლებ სიჩქარეს ახლავს. იდეალურ მექანიზმს სიმძლავრე არ შეუქმნია.